فهرست سخنرانی‌ها آخرین دروس دروس تصادفی دروس پربازدید

خارج فقه - مکاسب » خارج فقه - مکاسب - لفظ معامله در میان متاخرین در چند معنا به کار رفته است. گاهی مرادشان خصوص بیع است (1)

14 اردیبهشت 88
خارج مکاسب ـ ۱


مقدمات بحث

قبل از ورود به بحث، لازم است متعرض برخی از مقدمات شویم.

۱٫ اصطلاحات مختلف «معامله»

لفظ معامله در میان متاخرین در چند معنا به کار رفته است. گاهی مرادشان خصوص بیع است، و گاهی مراد از آن امور اعتباری انشائی است که قوام آن به تحقق دو اراده است (عقد)، و گاهی نیز از این لفظ آن دسته از امور اعتباری انشائی را اراده می‌کنند که در تحقق آن وجود یک اراده نیز کافی است (عقد و ایقاع)، و گاهی نیز معنای عامی از آن قصد می‌کنند و آن هر عملی است که در تحققش نیاز به قصد قربت ندارد. اثری از این اصطلاحات در کتب قدماء از اصحاب و همچنین کتب اهل سنت وجود ندارد.

۲٫ روش بحث

روش ما در این بحث روشی است مابین فقه خلاف و فقه امامیه. امروزه از فقه خلاف، با نام «الفقه المقارَن» یاد می‌کنند که در آن متعرض آراء اهل سنت می‌شوند و به دو صورت متصور است:

صورت اول آن است که فقیه متعرض آراء مذاهب اسلامی و مبانی و ادله آنان می‌شود بدون آنکه از این میان رأیی را برگزیند. شاید کتاب «بدایة المجتهد» ابن رشد بهترین مثال برای این نحوه از بحث باشد.

و صورت دوم آنکه فقیه متعرض آراء مذاهب اسلامی و مبانی و ادله آنان شده و سپس به عنوان یک مجتهد رأیی را برمی‌گزیند. «کتاب الخلاف» شیخ الطائفه بهترین نمونه برای این گونه از بحث است.

اما بحث ما در مکاسب بحث از فقه إمامیه است، لکن چون معتقدیم که روایات اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و مذاهب اصحاب ناظر به روایات و مذاهب اهل سنت و به منزله تعلیقی بر آراء آنان است و فهم روایات اهل‌بیت(علیهم‌السلام) بدون نظر به اقوال اهل سنت و مبانی آنان میسر نیست، لذا به قدر نیاز متعرض آراء اهل سنت نیز خواهیم شد. و اساساً طریقه بحث ما این گونه خواهد بود که ابتداء به آیات قرآن، سپس به سنن رسول‌الله(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، در مرتبه بعد به اقوال صحابه و تابعین و فقهاء که زمینه‌ساز فهم روایات اهل‌بیت‌اند، و در آخر نیز به روایات اهل‌بیت(علیهم‌السلام) خواهیم پرداخت.

ارسال سوال